Jagen, verzamelen, opvoeden in de praktijk: dit gebeurde er met mijn peuter

Soms lees je een boek waarvan je denkt: dit klopt gewoon.Dat had ik heel sterk bij “Jagen, verzamelen, opvoeden”. Ken je dit boek nog niet, maar heb je wel (kleine) kinderen? Bestel hem dan nu meteen, want elke dag dat je dit boek niet toepast, is een verloren dag 😁.

Ik kreeg dit euforische gevoel niet omdat de informatie allemaal nieuw was, maar juist omdat het voelde als een bevestiging. Alsof iemand eindelijk verwoordde wat je diep van binnen al een beetje wist. Dat opvoeden niet draait om corrigeren, belonen of “gedrag fixen”, maar om samenleven. En dat onze kinderen daar eigenlijk verrassend goed in zijn; als we ze maar de kans geven.

Michaeleen Doucleff en haar driftige peuter op wereldreis

Het boek is geschreven door Michaeleen Doucleff, een wetenschapsjournalist die zelf vastloopt in de opvoeding van haar peuter. Driftbuien, strijd, niet luisteren — herkenbaar voor veel ouders.

In plaats van nóg een opvoedmethode te proberen, doet ze iets heel bijzonders. Ze reist met haar dochter naar verschillende plekken in de wereld, zoals Mexico, het poolgebied en Tanzania, om te kijken hoe kinderen daar opgroeien.

Wat ze daar ziet, is bijna het tegenovergestelde van hoe wij het gewend zijn.Kinderen helpen mee. Ze zijn rustig, betrokken en zelfstandig. En dat zonder straf, zonder beloningssystemen en zonder constante correcties. Het voelt bijna… moeiteloos.

Lees ook: Wereldwijs opvoeden: Waarom ik mijn peuter meegeef dat de wereld groter is dan onze achtertuin

Waarom peuters willen helpen in huis

Wat mij het meest is bijgebleven uit het boek, is hoe sterk die natuurlijke drang van kinderen is om onderdeel te zijn van het gezin. Wij denken vaak dat peuters vooral willen spelen en dat “helpen” iets is wat wij ze moeten aanleren.

Maar eigenlijk is het andersom.

Kinderen willen meedoen met wat jij doet. Ze willen erbij horen. Ze willen bijdragen. Alleen zijn wij vaak geneigd om dat af te remmen, omdat het sneller of makkelijker is om iets zelf te doen. Of omdat we denken dat ze het toch nog niet goed kunnen.

En eerlijk? Dat deed ik ook.

Sinds ik Kate laat helpen, is er iets veranderd

Sinds ik hier bewuster mee bezig ben, zie ik het zó duidelijk terug bij Kate.

Elke avond als ik begin met koken, rent ze naar de keuken om te helpen met tafel dekken. Zonder dat ik iets hoef te zeggen. Als de tafel gedekt is, pakt ze haar leertoren erbij, schuift hem naast het aanrecht en vraagt wat ze kan doen. Soms geeft ze me ingrediënten aan, soms kijkt ze gewoon mee... Maar ze is er. En dat is precies de bedoeling.

Ook als ik de was ga doen, gaat ze standaard met me mee naar boven. Zij haalt de kleding uit de wasmachine en geeft mij de stukken aan die ik ophang. Nieuwe was mag ze er zelf in doen, inclusief de “melk” (wasmiddel 😉), en ze zet trots de wasmachine aan.

Natuurlijk raakt ze tussendoor afgeleid. Loopt ze even weg. Gaat ze iets anders doen.Maar dat laat ik. Ik verplicht haar tot niets. Het gaat niet om perfect helpen, maar om meedoen.

Lees ook: Samen kokkerellen: de leukste kinderkookboeken van dit moment

Helpen zonder het te moeten vragen

Wat ik misschien nog wel het mooiste vind, is wat er daarna gebeurt.

Het blijft niet bij “helpen als mama het vraagt”. Het wordt iets wat uit haarzelf komt.Zo had ze laatst een koekje helemaal verkruimeld in haar handje, waardoor de vloer vol lag met kruimels. Zonder dat ik iets zei, pakte ze haar kleine veger en blikje en begon het op te ruimen. Ik zat met open mond toe te kijken wat er gebeurde.

Oké, I admit... ik ben er daarna zelf nog even met de stofzuiger overheen gegaan 😄 Maar dat moment… dat ze zelf dacht: dit ruim ik op… dat is precies waar het om gaat. Nu ik dit zo vertel, voel ik me weer helemaal trots op mijn kleine helpende hand!

Waarom werkt dit zo goed?

Wat dit boek zo mooi laat zien, is dat kinderen zich anders gaan gedragen als ze zich onderdeel voelen van een geheel. Niet omdat ze daarvoor beloond worden, maar omdat ze zich verbonden voelen.

In veel traditionele culturen is dat heel normaal. Kinderen groeien op met het idee dat ze bijdragen aan het gezin. Niet als “taakje”, maar als vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven.

En als je dat eenmaal ziet, ga je ook anders kijken naar je eigen gezin.Dan wordt koken geen moment waarop je je kind “even bezighoudt”, maar juist een moment om samen te zijn. Dan wordt opruimen geen strijd, maar iets wat je samen doet.

De grootste uitdaging: geduld

Laat ik eerlijk zijn: het is niet altijd de makkelijkste weg.

Het kost soms meer tijd. Meer geduld. En ja, soms wordt het er ook rommeliger van voordat het beter wordt. Maar wat je ervoor terugkrijgt, is zoveel meer waard.

Je krijgt een kind dat zich betrokken voelt. Dat wil helpen. Dat zichzelf ziet als onderdeel van het gezin, in plaats van iemand die “beziggehouden” moet worden.

En misschien nog wel belangrijker: je haalt de druk eraf. Het hoeft niet perfect. Het hoeft niet snel. Het mag gewoon samen.

Waarom ik vind dat elke ouder dit boek zou moeten lezen

Dit boek verandert je blik. Het opent je ogen. Ik ben echt dingen anders gaan zien en gaan doen in de opvoeding van mijn eigen peuter. Het boek laat zien dat onze kinderen vaak al precies weten hoe ze onderdeel kunnen zijn van het gezin, als wij ze maar die ruimte geven!

Tot slot

Als ik één ding meeneem uit dit boek, is het dit:

Je peuter is niet “lastig”.Je peuter wil meedoen.

En soms is het enige wat daarvoor nodig is… dat we ze gewoon laten helpen 🤍!